Berdysz
Berdysz
Rodzaj: broń biała; drzewcowa obuchowo-sieczna dwuręczna;
Najczęściej używana: XVI-XVII w.;
Waga: 2,5 – 4 kilogramów;
Długość: 120-150cm;
Berdysz jest bronią zaliczaną do drzewcowych z uwagi na osadzenie żeleźca (ostrze berdysza) na długim, prostym trzonku. Jednak ze swego założenia i konstrukcji jest raczej rodzajem wielkiego topora. Berdysz posiada jedno ostrze, mocno zakrzywione i osadzone na drzewcu (toporzysku) w dwóch miejscach. Żeleziec przypomina podwójny szeroki topór gdyż broda (dolna część żeleźca) jest osadzona dodatkowo na drzewcu. Górna część ostrza wystaje kilka centymetrów ponad koniec drzewca, przypomina to nieco halabardę. Łączna długość żeleźca, jego zakrzywienie oraz masa sprawiają, że berdysz jest jedną z najniebezpieczniejszych broni tego rodzaju.
Stosowany przez piechotę na Rusi w XVI-XVII w., budził postrach i respekt nawet wśród konnych rycerzy. Ogromny zasięg tej broni oraz moc topora zakrzywionego tak, że można było zadawać nim straszliwe rany cięte pozwalał formacją pieszym stawać do równego boju z konnicą. Właśnie takie było główne przeznaczenie berdysza, umożliwiał on piechurowi ścięcie konia i powalenie rycerza. Potężny zamachowy cios miażdżył kości płatał zbroje.
Bez wątpienia posługiwanie się tak potężną i ciężką bronią wymagało ogromnej siły i sprawności. Dlatego też w późniejszym okresie berdysz został zmodyfikowany, żeleźce zmniejszono i osadzono na 120 centymetrowym drzewcu. W tej formie berdysz wyparł pikę z formacji pieszych i zaczął dominować w wyposażeniu piechoty polskiej za czasów Jana III Sobieskiego.
Krótsza odmiana berdysza znalazła zastosowanie także jako forkiet – podpórka pod muszkiet. Ułatwiało to oddanie celnego strzału i pozwalało zredukować siłę odrzutu. Berdysz nadawał się do tego idealnie, piechur mógł ułożyć muszkiet na szyjce berdysz pomiędzy drzewcem a ostrzem. Po oddaniu strzału mógł unieść berdysz i powrócić do walki wręcz.
Berdysz jest wspaniałą, potężną bronią budzącą wyobraźnię. Stosowany w walce już od starożytności w Europie rozpowszechnił się w średniowieczu. Wśród konnych sieje postrach do dziś.
Rodzaj: broń biała; drzewcowa obuchowo-sieczna dwuręczna;
Najczęściej używana: XVI-XVII w.;
Waga: 2,5 – 4 kilogramów;
Długość: 120-150cm;
Berdysz jest bronią zaliczaną do drzewcowych z uwagi na osadzenie żeleźca (ostrze berdysza) na długim, prostym trzonku. Jednak ze swego założenia i konstrukcji jest raczej rodzajem wielkiego topora. Berdysz posiada jedno ostrze, mocno zakrzywione i osadzone na drzewcu (toporzysku) w dwóch miejscach. Żeleziec przypomina podwójny szeroki topór gdyż broda (dolna część żeleźca) jest osadzona dodatkowo na drzewcu. Górna część ostrza wystaje kilka centymetrów ponad koniec drzewca, przypomina to nieco halabardę. Łączna długość żeleźca, jego zakrzywienie oraz masa sprawiają, że berdysz jest jedną z najniebezpieczniejszych broni tego rodzaju.
Stosowany przez piechotę na Rusi w XVI-XVII w., budził postrach i respekt nawet wśród konnych rycerzy. Ogromny zasięg tej broni oraz moc topora zakrzywionego tak, że można było zadawać nim straszliwe rany cięte pozwalał formacją pieszym stawać do równego boju z konnicą. Właśnie takie było główne przeznaczenie berdysza, umożliwiał on piechurowi ścięcie konia i powalenie rycerza. Potężny zamachowy cios miażdżył kości płatał zbroje.
Bez wątpienia posługiwanie się tak potężną i ciężką bronią wymagało ogromnej siły i sprawności. Dlatego też w późniejszym okresie berdysz został zmodyfikowany, żeleźce zmniejszono i osadzono na 120 centymetrowym drzewcu. W tej formie berdysz wyparł pikę z formacji pieszych i zaczął dominować w wyposażeniu piechoty polskiej za czasów Jana III Sobieskiego.
Krótsza odmiana berdysza znalazła zastosowanie także jako forkiet – podpórka pod muszkiet. Ułatwiało to oddanie celnego strzału i pozwalało zredukować siłę odrzutu. Berdysz nadawał się do tego idealnie, piechur mógł ułożyć muszkiet na szyjce berdysz pomiędzy drzewcem a ostrzem. Po oddaniu strzału mógł unieść berdysz i powrócić do walki wręcz.
Berdysz jest wspaniałą, potężną bronią budzącą wyobraźnię. Stosowany w walce już od starożytności w Europie rozpowszechnił się w średniowieczu. Wśród konnych sieje postrach do dziś.