Rapier
Rapier to długa broń sieczna przeznaczona do cięcia i kłucia (później wyłącznie do sztychów). Wyewoluował ze średniowiecznych mieczy rycerskich. Powstał na początku renesansu jako odpowiedź na potrzebę broni noszonej codziennie, będącą jakoby częścią garderoby. Istniały dwa rodzaje tej broni: rapiery bojowe oraz rapiery pojedynkowe. Jego popularność zdecydowanie zmalała w XVIII w. na rzecz szpady.
Broń ta posiadała długą obusieczną klingę, dłuższą od szabli, zwykle od 100 do 125 cm długości i 2-3 cm szerokości. Charakterystyczne dla niej było podkrzyże (z włoskiego ricasso), czyli tępa i nie profilowana część głowni na której zwykle spoczywał palec wskazujący oraz oprawa rękojeści zrobiona tak, aby ochraniała władającą rapierem rękę.
Rapiery pojedynkowe były często bardzo bogato ozdobione. Całą rękojeść pokrywano ciętą w żelazie płaskorzeźbą, przez co mogły rywalizować z najbardziej wyrafinowanymi wytworami broni orientalnej. Pochwy rapierów wykonywano najczęściej ze skóry lub z drewna obciąganego aksamitem. Wbrew powszechnym przekonaniom oręż ten był stosunkowo powolny i ciężki (na początku ważył około 1,2 kg, czyli tyle co późniejsze miecze), władanie nim wymagało sporej sprawności fizycznej. Zwykle głownia i rękojeść była wykonywana osobno, przez wyspecjalizowanych wytwórców, następnie montowano je w oddzielnym warsztacie, nadając broni ostateczny kształt. Najsławniejsze warsztaty wytwarzające głownie znajdowały się w Toledo, Solingen i Mediolanie.
Oręż ten w wersji bojowej był znacznie szerszy, jego szerokość mogła dochodzić do 5 cm. Przeznaczony był głównie do uderzeń, rzadko kiedy bardziej ozdobiony. Używany głównie przez różne formacje jazdy. Jako broń wojskowa był stosowany do XVIII w. Dzięki swojej konstrukcji stosowany był zamiast forkietów jako podpórka do muszkietu (pochwy tych rapierów miały specjalne zakończenie umożliwiające wbicie w ziemię).
W związku ze zmianami w stylu szermierczym rapier ulegał ciągłej ewolucji. Z początku nie różniły się za nadto od mieczy. Rękojeści nie były zabudowane, charakterystyczna była ośla podkowa, czyli dwa pręty osłaniające podkrzyże. W XVI w. w Hiszpanii pojawiła się oprawa rękojeści typu koszowego, bardzo rozbudowana w formie, szczelnie okrywająca rękę. Ujęcie rękojeści przy zadawaniu ciosu było inne niż przy zadawaniu sztychu, więc jego oprawa rękojeści przybrała (w celu możliwości silniejszego ujęcia oręża) formę umożliwiającą przełożenie palca środkowego i wskazującego na krzyż jelca aby objąć ricasso.
Rapiery pojedynkowe były lżejsze i delikatniejsze w formie od bojowych, o wiele bardziej wystawnie ozdobione. Z wiekiem przestano używać cięć (chociaż możliwość ich używania pozostała) na rzecz pchnięć. Najciekawszym rodzajem tego oręża był rapier połączony z pistoletem bardzo popularny w XVI w. Interesujące były tak zwane rapiery bliźnie, czyli dwa rapiery noszone w jednej pochwie. Charakteryzowały się specyficzną formą rękojeści, powstałą tak, jakby w efekcie przecięcia broni wzdłuż od głowicy aż po szczyt głowni.
Rapier był często używany wraz z lewakiem, czyli sztyletem służącym do parowania ciosów. Jego popularność rozwinęła się szczególnie we Włoszech i w Hiszpanii na początku renesansu. Miał za zwyczaj 30 cm, Charakteryzował się rękojeścią składającą się z występujących po stronie wewnętrznej tarczek wygiętych owalnie lub trójkątnie.
W Polsce rapir, bo tak brzmiała staropolska nazwa tej broni, nie zdobył zbytniej popularności. Był używany głównie przez wojska autoramentu cudzoziemskiego (dragonów, arkebuzów i rajtarów) oraz oficerów piechoty i artylerie.
Na podstawie:
„1000 słów o broni białej i uzbrojeniu ochronnym” Włodzimierz Kwaśniewicz
„Broń w dawnej Polsce” Zdzisław Żygulski jun.
http://pl.wikipedia.org/wiki/%25s
Broń ta posiadała długą obusieczną klingę, dłuższą od szabli, zwykle od 100 do 125 cm długości i 2-3 cm szerokości. Charakterystyczne dla niej było podkrzyże (z włoskiego ricasso), czyli tępa i nie profilowana część głowni na której zwykle spoczywał palec wskazujący oraz oprawa rękojeści zrobiona tak, aby ochraniała władającą rapierem rękę.
Rapiery pojedynkowe były często bardzo bogato ozdobione. Całą rękojeść pokrywano ciętą w żelazie płaskorzeźbą, przez co mogły rywalizować z najbardziej wyrafinowanymi wytworami broni orientalnej. Pochwy rapierów wykonywano najczęściej ze skóry lub z drewna obciąganego aksamitem. Wbrew powszechnym przekonaniom oręż ten był stosunkowo powolny i ciężki (na początku ważył około 1,2 kg, czyli tyle co późniejsze miecze), władanie nim wymagało sporej sprawności fizycznej. Zwykle głownia i rękojeść była wykonywana osobno, przez wyspecjalizowanych wytwórców, następnie montowano je w oddzielnym warsztacie, nadając broni ostateczny kształt. Najsławniejsze warsztaty wytwarzające głownie znajdowały się w Toledo, Solingen i Mediolanie.
Oręż ten w wersji bojowej był znacznie szerszy, jego szerokość mogła dochodzić do 5 cm. Przeznaczony był głównie do uderzeń, rzadko kiedy bardziej ozdobiony. Używany głównie przez różne formacje jazdy. Jako broń wojskowa był stosowany do XVIII w. Dzięki swojej konstrukcji stosowany był zamiast forkietów jako podpórka do muszkietu (pochwy tych rapierów miały specjalne zakończenie umożliwiające wbicie w ziemię).
W związku ze zmianami w stylu szermierczym rapier ulegał ciągłej ewolucji. Z początku nie różniły się za nadto od mieczy. Rękojeści nie były zabudowane, charakterystyczna była ośla podkowa, czyli dwa pręty osłaniające podkrzyże. W XVI w. w Hiszpanii pojawiła się oprawa rękojeści typu koszowego, bardzo rozbudowana w formie, szczelnie okrywająca rękę. Ujęcie rękojeści przy zadawaniu ciosu było inne niż przy zadawaniu sztychu, więc jego oprawa rękojeści przybrała (w celu możliwości silniejszego ujęcia oręża) formę umożliwiającą przełożenie palca środkowego i wskazującego na krzyż jelca aby objąć ricasso.
Rapiery pojedynkowe były lżejsze i delikatniejsze w formie od bojowych, o wiele bardziej wystawnie ozdobione. Z wiekiem przestano używać cięć (chociaż możliwość ich używania pozostała) na rzecz pchnięć. Najciekawszym rodzajem tego oręża był rapier połączony z pistoletem bardzo popularny w XVI w. Interesujące były tak zwane rapiery bliźnie, czyli dwa rapiery noszone w jednej pochwie. Charakteryzowały się specyficzną formą rękojeści, powstałą tak, jakby w efekcie przecięcia broni wzdłuż od głowicy aż po szczyt głowni.
Rapier był często używany wraz z lewakiem, czyli sztyletem służącym do parowania ciosów. Jego popularność rozwinęła się szczególnie we Włoszech i w Hiszpanii na początku renesansu. Miał za zwyczaj 30 cm, Charakteryzował się rękojeścią składającą się z występujących po stronie wewnętrznej tarczek wygiętych owalnie lub trójkątnie.
W Polsce rapir, bo tak brzmiała staropolska nazwa tej broni, nie zdobył zbytniej popularności. Był używany głównie przez wojska autoramentu cudzoziemskiego (dragonów, arkebuzów i rajtarów) oraz oficerów piechoty i artylerie.
Na podstawie:
„1000 słów o broni białej i uzbrojeniu ochronnym” Włodzimierz Kwaśniewicz
„Broń w dawnej Polsce” Zdzisław Żygulski jun.
http://pl.wikipedia.org/wiki/%25s