Pistolet maszynowy \"Mors\"
Mało kto pewno wie, że Mors był pierwszym pistoletem maszynowym konstrukcji całkowicie polskiej, używanym przez Wojsko Polskie w kampanii 1939r.
Zainteresowanie zastosowaniem na polu walki pistoletów maszynowych w wielu armiach świata pojawiło się stosunkowo późno. I wojna światowa nie dała bowiem jednoznacznych informacji potwierdzających celowość wykorzystania takiej broni, pomimo istniejących już egzemplarzy pierwszych peem-ów (włoski Villar-Perosa ).Najdalej w praktyce, jak zwykle zaszli Niemcy ,którzy do końca wojny wyposażyli swoje wojsko w 10000 szt. pistoletu maszynowego znanego pod nazwą MP 18/1.
Koniec I WŚ zahamował zainteresowanie tą bronią. Dzięki sceptycyzmowi poszczególnych rządów stan ten utrzymywał się dość długo, pomimo powstawania wielu udanych i sławnych konstrukcji, jak chociażby PM Thomsona.
Lata 30 XX wieku to powrót do idei peem-ów także W II Rzeczpospolitej.
Na początku 1938r w Warszawskiej Fabryce Karabinów powstał pierwszy egzemplarz polskiego peemu „Mors” , którego konstruktorami byli: Piotr Wilniewczyc ( współ konstruktor powojennego „RAK-a”) i Jan Skrzypiński. Polski peem po wprowadzeniu poprawek został skierowany do produkcji i uzbrojenia Armii Polskiej. Niestety do września 1939 r. zdołano przekazać wojsku tylko 50 szt. broni (używano jej w: 3 Samodzielnym Batalionie Strzelców z Rembertowa i Kompanii sztabowa 39 dywizji piechoty).
Do dzisiejszych czasów zachowały się tylko 2 egzemplarze tej broni . Jeden z nich- niekompletny (nr seryjny 38- zrekonstruowano magazynek i część mechanizmów: spustowego i zwalniającego magazynek) znajduje się w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
Dane konstrukcyjno-techniczne:
„Mors” był bronią samoczynną, o lufie nieruchomej, wymiennej, zamku niezaryglowanym.
Amunicja typu „Parabellum” kal. 9 mm
Pojemność magazynka – 25 naboi
Szybkostrzelność
Teoretyczna - 720 strz./min
Praktyczna - 500 strz./min
Skuteczność – do 150 m
Masa pełnego magazynka - 0,5 kg
Masa broni - 3,4 kg
Długość lufy -270 mm.
Do ciekawych rozwiązań konstrukcyjnych należało: użycie dwóch języków spustowych oddzielnych do prowadzenia ognia ciągłego i pojedynczego, mechanizmu zwalniającego magazynek po oddaniu ostatniego strzału i zatrzymaniu zamka w pozycji tylnej , co pozwalało na rozpoczęcie strzelania bez konieczności przeładowania po założeniu pełnego magazynka, zastosowanie teleskopowej podpórki ułatwiającej strzelanie, wysuwanej z drewnianej rękojeści.
Źródła: TBiU nr 100, oraz własne
Zainteresowanie zastosowaniem na polu walki pistoletów maszynowych w wielu armiach świata pojawiło się stosunkowo późno. I wojna światowa nie dała bowiem jednoznacznych informacji potwierdzających celowość wykorzystania takiej broni, pomimo istniejących już egzemplarzy pierwszych peem-ów (włoski Villar-Perosa ).Najdalej w praktyce, jak zwykle zaszli Niemcy ,którzy do końca wojny wyposażyli swoje wojsko w 10000 szt. pistoletu maszynowego znanego pod nazwą MP 18/1.
Koniec I WŚ zahamował zainteresowanie tą bronią. Dzięki sceptycyzmowi poszczególnych rządów stan ten utrzymywał się dość długo, pomimo powstawania wielu udanych i sławnych konstrukcji, jak chociażby PM Thomsona.
Lata 30 XX wieku to powrót do idei peem-ów także W II Rzeczpospolitej.
Na początku 1938r w Warszawskiej Fabryce Karabinów powstał pierwszy egzemplarz polskiego peemu „Mors” , którego konstruktorami byli: Piotr Wilniewczyc ( współ konstruktor powojennego „RAK-a”) i Jan Skrzypiński. Polski peem po wprowadzeniu poprawek został skierowany do produkcji i uzbrojenia Armii Polskiej. Niestety do września 1939 r. zdołano przekazać wojsku tylko 50 szt. broni (używano jej w: 3 Samodzielnym Batalionie Strzelców z Rembertowa i Kompanii sztabowa 39 dywizji piechoty).
Do dzisiejszych czasów zachowały się tylko 2 egzemplarze tej broni . Jeden z nich- niekompletny (nr seryjny 38- zrekonstruowano magazynek i część mechanizmów: spustowego i zwalniającego magazynek) znajduje się w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
Dane konstrukcyjno-techniczne:
„Mors” był bronią samoczynną, o lufie nieruchomej, wymiennej, zamku niezaryglowanym.
Amunicja typu „Parabellum” kal. 9 mm
Pojemność magazynka – 25 naboi
Szybkostrzelność
Teoretyczna - 720 strz./min
Praktyczna - 500 strz./min
Skuteczność – do 150 m
Masa pełnego magazynka - 0,5 kg
Masa broni - 3,4 kg
Długość lufy -270 mm.
Do ciekawych rozwiązań konstrukcyjnych należało: użycie dwóch języków spustowych oddzielnych do prowadzenia ognia ciągłego i pojedynczego, mechanizmu zwalniającego magazynek po oddaniu ostatniego strzału i zatrzymaniu zamka w pozycji tylnej , co pozwalało na rozpoczęcie strzelania bez konieczności przeładowania po założeniu pełnego magazynka, zastosowanie teleskopowej podpórki ułatwiającej strzelanie, wysuwanej z drewnianej rękojeści.
Źródła: TBiU nr 100, oraz własne